سکته مغزی زمانی رخ می‌دهد که جریان خون به بخشی از مغز متوقف شود (انسدادی یا ایسکمیک) و یا رگی در مغز پاره شود (خونریزی‌دهنده). بعد از ترخیص از بیمارستان، سلول‌های مغز قابلیت شگفت‌انگیزی برای بازسازی و یادگیری مجدد (نوروپلاستیری) دارند. بخش عمده‌ای از بهبودی با توانبخشی مستمر، تغذیه ایمن، کنترل فشارخون و مصرف داروها در منزل به دست می‌آید.

زمان در درمان سکته مغزی حکم «سلول‌های مغزی نجات‌یافته» را دارد. در صورت مشاهده هر یک از موارد زیر حتی به صورت گذرا، نباید صبر کرد:

اختلال بلع (دیسفاژی) یکی از شایع‌ترین مشکلات پس از سکته است که در صورت بی‌توجهی می‌تواند باعث عفونت شدید ریه شود:

• حالت نشستن: بیمار هنگام غذا خوردن و مصرف دارو و تا ۳۰ دقیقه پس از آن باید کاملاً با زاویه ۹۰ درجه بنشیند.
• تکنیک چانه به پایین (Chin-Tuck): موقع قورت دادن غذا، چانه کمی به سمت قفسه سینه متمایل شود تا راه تنفسی محافظت گردد.
• غلظت مناسب غذا: مایعات رقیق (مانند آب خالص) ممکن است باعث سرفه شود. طبق دستور پزشک/گفتاردرمانگر، غذاها را پوره کرده یا از قوام‌دهنده‌ها استفاده کنید.
• لقمه‌های کوچک و آرام: از ریختن لقمه دوم قبل از بلع کامل لقمه اول خودداری شود.
• اگر بیمار لوله معده (NG-Tube) دارد: پیش از گاواژ سر تخت ۳۰ تا ۴۵ درجه بالا باشد و باقیمانده معده چک شود.

• تغییر وضعیت هر ۲ ساعت: وضعیت بیمار در تخت را مرتب بین پهلوی راست، طاق‌باز و پهلوی چپ تغییر دهید تا جریان خون پوست باسن و پاشنه‌ها حفظ شود.
• مراقبت از شانه فلج (Subluxation): هرگز بیمار را از زیر بغل یا دست سمت ضعیف نکشید؛ زیرا مفصل شانه بسیار آسیب‌پذیر است. دست ضعیف را با بالش حمایت کنید.
• تمرینات غیرفعال و فعال (دامنه حرکتی): مفاصل دست و پا را روزانه طبق آموزش فیزیوتراپی به آرامی باز و بسته کنید تا از سفت شدن دائمی عضلات پیشگیری شود.
• پیشگیری از افتادن: مسیر رفت‌وآمد اتاق به دستشویی خلوت و پرنور باشد، فرش‌های لغزنده جمع‌آوری شوند و کنار توالت فرنگی دستگیره نصب شود.

• داروهای رقیق‌کننده خون (آسپرین، پلاویکس/کلوپیدوگرل، وارفارین، ریواروکسابان): حتی یک دوز را قطع نکنید. در صورت خونریزی مکرر لثه، کبودی بی‌دلیل یا مدفوع قیری با پزشک تماس بگیرید.
• داروهای کنترل فشارخون: فشارخون باید در محدوده هدف پزشک باشد (معمولاً زیر ۱۳۰/۸۰). فشارخون را روزانه ثبت نمایید.
• داروهای چربی خون (استاتین‌ها مانند آتورواستاتین): حتی اگر آزمایش چربی نرمال باشد، مصرف آنها برای پایداری پلاک‌های عروقی حیاتی است.
• کنترل دقیق قندخون: قند بالا بازسازی بافت مغز را مختل می‌کند.