⚠️ توجه: برنامه دارویی هر بیمار بر اساس نتایج آزمایش‌های خون و نظر پزشک معالج تعیین می‌شود. هرگز دوز دارو را بدون هماهنگی پزشک یا بخش دیالیز کم، زیاد یا قطع نکنید.
🟣 ۱. داروهای متصل‌شونده به فسفات (فسفات بایندر)
کلیه‌ها قادر به دفع فسفر مازاد نیستند و تجمع آن باعث خارش، آسیب به استخوان‌ها و رسوب در رگ‌ها می‌شود. این داروها با چسبیدن به فسفر غذا، مانع جذب آن می‌شوند.
⏰ زمان مصرف: دقیقاً همراه با غذا یا لقمه‌های اول؛ مصرف با شکم خالی کاملاً بی‌‌اثر است.
💡 نکته طلایی: اگر وعده غذایی یا میان وعده سنگینی میل نکردید، قرص مربوط به آن وعده را مصرف نکنید.
⚠️ عارضه شایع: یبوست و نفخ در صورت تشدید حتماً به پرستار اطلاع دهید.
🔴 ۲. آمپول اریتروپویتین (خون‌ساز)
این دارو به مغز استخوان دستور ساخت گلبول قرمز می‌دهد تا کم‌خونی ناشی از نارسایی کلیه را جبران کند.
💉 نحوه تزریق: معمولاً زیرجلدی یا وریدی در انتهای جلسه دیالیز تزریق می‌شود.
🌡️ نگهداری: حتماً در یخچال (دمای ۲ تا ۸ درجه) نگهداری شود.
🚨 هشدار مهم: اگر فشار خونتان بالاست، حتماً قبل از تزریق با پرستار هماهنگ کنید.
🟠 ۳. آهن تزریقی
برای اینکه خون‌سازی انجام شود، نیاز به آهن داریم. چون جذب آهن خوراکی در دیالیزی‌ها ضعیف است، آهن مستقیماً داخل ورید تزریق می‌شود.
🩺 زمان تزریق: معمولاً حین جلسه همودیالیز به صورت آهسته تزریق می‌شود.
🧪 آزمایش دوره‌ای: برای جلوگیری از رسوب آهن در کبد، هر ۳ ماه وضعیت ذخایر آهن چک می‌شود.
⚠️ حساسیت: خارش، تنگی نفس یا افت فشار در زمان تزریق را فوراً اطلاع دهید.
☀️ ۴. ویتامین D فعال
این دارو باعث تقویت استخوان و حفظ تعادل کلسیم می‌شود، چرا که کلیه آسیب‌دیده دیگر نمی‌تواند ویتامین دی را فعال کند.
⏰ نحوه مصرف: دقیقاً طبق تقویم تعیین‌شده توسط پزشک مصرف شود.
🚨 علامت کلسیم بالا: تهوع، بی‌حالی، تشنگی مفرط یا یبوست را گزارش دهید.
🚫 هشدار: خودسرانه قرص‌های معمولی ویتامین D50000 را مصرف نکنید.
🟢 ۵. قرص سیناکلست
این دارو به بدن کمک می‌کند تا کلسیم را از استخوان‌ها برندارد و مانع پرکاری پاراتیروئید شود.
🍽️ مصرف با غذا: برای کاهش تهوع حتماً همراه با وعده غذایی میل شود.
🧪 پایش: نیاز به کنترل منظم سطح کلسیم خون دارد.
🚨 هشدار: گزگز دور لب یا نوک انگشتان (نشانه افت کلسیم) را گزارش کنید.
💙 ۶. داروهای کنترل فشار خون
کنترل فشار خون برای حفظ سلامت قلب و عروق و عملکرد فیستول ضروری است.
🩺 صبح روز دیالیز: قبل از خوردن داروی فشار صبح دیالیز، حتماً با پرستار هماهنگ کنید (برخی داروها قبل دیالیز نباید خورده شوند).
📏 پایش در منزل: فشار خون را روزانه ثبت و دفترچه را در ویزیت همراه بیاورید.
📋 چند قانون طلایی برای بیماران دیالیزی
- 🗂️ لیست داروها: همیشه فهرست به‌روز تمام داروها را همراه داشته باشید.
- 🚫 مسکن‌های ممنوعه: از مصرف خودسرانه بروفن، ژلوفن، دیکلوفناک و ناپروکسن پرهیز کنید (استامینوفن ساده ایمن‌تر است).
- 🌿 گیاهان دارویی: دمنوش‌ها اغلب حاوی پتاسیم بالا هستند و می‌توانند خطرات قلبی ایجاد کنند.
- ⏰ فراموشی دوز: اگر نوبت دارویی را فراموش کردید، هرگز دوز بعدی را دوبرابر نکنید.
