اختلال الگوی خواب
📘 تعریف
بیداریها یا وقایع ناخواسته و محدود در زمان یا کمیت خواب، ناشی از عوامل خارجی و محیطی که منجر به احساس ناکافی بودن خواب میشود.
📝 نمونه گزاره تشخیصی (PES)
اختلال الگوی خواب در ارتباط با سر و صدای محیط بخش و کنترلهای مکرر علائم حیاتی در شب مشخص میشود با شکایت بیمار از بیدار شدن مکرر، احساس خستگی پس از بیدار شدن و خوابآلودگی روزانه.
🔗 عوامل مرتبط
- محیط نامناسب و ناآشنا (سر و صدا، نور شدید، دمای نامناسب)
- اختلال در ریتم شبانهروزی (تغییر شیفت کاری، سفرهای طولانی)
- مداخلات درمانی و مراقبتی مکرر (کنترل علائم حیاتی شبانه)
- عدم رعایت بهداشت خواب و مصرف محرکها قبل از خواب
- استرس و نگرانیهای حاد روانی-اجتماعی
🔍 ویژگیهای تعریفشده (AEB)
- دشواری در به خواب رفتن یا بیدار شدن مکرر در طول شب
- گزارش احساس عدم تجدید قوا و خستگی پس از بیدار شدن
- تغییر در الگوی طبیعی خواب نسبت به گذشته
- بیقراری، تحریکپذیری یا خوابآلودگی در طول روز
- کاهش توانایی در انجام وظایف و کاهش تمرکز
🛠️ مداخلات پرستاری
- تنظیم برنامههای درمانی برای به حداقل رساندن مداخلات شبانه
- اصلاح محیط فیزیکی بیمار (کاهش سر و صدا، تنظیم نور ملایم و دما)
- آموزش و اجرای تکنیکهای تنآرامی و ریلکسیشن پیش از خواب
- ارزیابی روتینها و عادات خواب بیمار و تطبیق آن با برنامه بخش
- محدود کردن چرتهای طولانیمدت در طول روز
👨🏫 آموزش به بیمار
- آموزش اصول بهداشت خواب (ثابت نگه داشتن ساعت خواب و بیداری)
- پرهیز از مصرف نوشیدنیهای حاوی کافئین و وعدههای سنگین پیش از خواب
- ایجاد محیط خواب تاریک، آرام، خنک و اختصاص تخت فقط برای خواب
- اجتناب از استفاده از گوشی تلفن همراه و نمایشگرها پیش از خواب