۱. تعریف

تجربه حساسی و عاطفی ناخوشایند ناشی از آسیب بافتی واقعی یا بالقوه با شروع ناگهانی یا کاهش مورد انتظار، همراه با مدت کمتر از ۳ ماه.

۲. عوامل مرتبط / عوامل خطر

• آسیب بافتی (جراحی، تروما، سوختگی)
• فرآیندهای التهابی یا عفونی
• اسپاسم عضلانی
• سایت‌های مغزی/ایسکمی بافتی
• عوامل تشخیصی یا درمانی تهاجمی

۳. ویژگی‌های تعریف‌کننده (AEB)

• گزارش کلامی درد با شدت متوسط تا شدید
• رفتارهای محافظتی (نگهداشتن موضع دردناک)
• میمیک دردناک، خمیازه‌کشیدن
• برافروختگی، تعریق، تغییر فشار خون و نبض
• بی‌قراری، بی‌خوابی، کاهش تمرکز

۴. اقدامات و مداخلات پرستاری

• ارزیابی منظم درد با مقیاس معتبر (NRS/VAS) شامل محل، شدت، کیفیت، مدت و عوامل تشدید/تسکین
• تجویز و اجرای داروهای ضد درد طبق پروتکل (WHO analgesic ladder) و ارزیابی اثربخشی ظرف ۳۰ دقیقه
• استفاده از روش‌های غیردارویی: سرما/گرما، تن آرام، موسیقی، تصویرسازی ذهنی
• بستن ملاقات‌های حیاتی و ارزیابی نشانه‌های حیاتی در درد شدید
• هماهنگی با تیم درمان برای اصلاح طرح تسکین درد

۵. آموزش به بیمار و خانواده

• آموزش گزارش دادن به‌موقع درد و عدم ترس از اعتیاد به مسکن‌ها
• آموزش اهمیت مصرف منظم دارو در دوره حاد
• روش‌های تن آرام و آرام‌سازی عضلانی
• پرهیز از فعالیت‌های تشدیدکننده درد در فاز بهبود

۱. تعریف

تجربه حساسی و عاطفی ناخوشایند ناشی از آسیب بافتی واقعی یا بالقوه که به‌تدریج شروع می‌شود یا ادامه دارد و مدت آن بیش از ۳ ماه است.

۲. عوامل مرتبط / عوامل خطر

• آسیب عصبی (نوروپاتی، درد فانتوم)
• بیماری‌های مزمن (آرتریت، سرطان، دیابت)
• اختلالات عضلانی‌اسکل، سرطان، دیابت)
• اختلالات عضلانی‌اسکلعوامل روانی-اجتماعی همراه (افسردگی، اضطراب)

۳. ویژگی‌های تعریف‌کننده (AEB)

• گزارش درد بیش از ۳ ماه یا فراتر از روند بهبود طبیعی
• خستگی مزمن، کاهش فعالیت روزانه
• اختلال خواب، بی‌اشتهایی
• افسردگی، کناره‌گیری اجتماعی
• تغییرات رفتاری تدریجی (رفتارهای دردی آموخته‌شده)

۴. اقدامات و مداخلات پرستاری

• ارزیابی جامع درد مزمن شامل تأثیر بر عملکرد و کیفیت زندگی (ابزارهای مثل Brief Pain Inventory)
• طراحی برنامه مدیریت درد چندوجهی (دارویی، فیزیوتراپی، روان‌درمانی)
• اجرای داروهای پایه و کوتاه‌اثر طبق برنامه و پایش عوارض (یبوست، رسوب روانی)
• تشویق فعالیت‌پذیری تدریجی و تکنیک‌های پیس‌کردن (Pacing)
• مداخلات غیردارویی: TENS، طب سوزنی، یوگا، مدیتیشن، CBT

۵. آموزش به بیمار و خانواده

• آموزش خودمراقبتی و مدیریت درد (self-management) و دفتر ثبت درد
• آموزش عوارض داروها و پرهیز از خودسرانه مصرف مسکن‌ها (از جمله استامینوفن/NSAID)
• راهبردهای مقابله شناختی و تغییر باورهای نادرست درباره درد
• معرفی گروه‌های حمایتی بیماران درد مزمن

۱. تعریف

مجموعه‌ای از علائم فیزیکی، روانی و اجتماعی ناشی از درد مزمن طولانی‌مدت که منجر به ناتوانی قابل توجه در عملکرد فرد می‌شود.

۲. عوامل مرتبط / عوامل خطر

• درد مزمن درمان‌نشده یا ناکافی
• تکرار آسیب‌های عضلانی‌اسکلتی
• بیماری‌های مزمن پیش‌رونده
• عوامل روان‌شناختی مزمن (افسردگی شدید، PTSD)
• مشکلات شغلی، حقوقی یا اقتصادی مرتبط با درد

۳. ویژگی‌های تعریف‌کننده (AEB)

• درد مزمن همراه با ناتوانی عملکردی قابل توجه
• افسردگی، اضطراب، اختلال خواب مزمن
• وابستگی به دارو یا سوء مصرف مواد
• کاهش نقش‌های اجتماعی، شغلی و خانوادگی
• رفتارهای جست‌وجوی مراقبت مکرر (Doctor shopping)

۴. اقدامات و مداخلات پرستاری

• ارزیابی چندبعدی درد (فیزیکی، روانی، اجتماعی) با ابزارهای معتبر
• هماهنگی برنامه مراقبت میان‌رشته‌ای (کلینیک درد، روان‌شناس، فیزیوتراپ)
• پایش دقیق مصرف داروها و شناسایی نشانه‌های سوء مصرف یا وابستگی
• مداخلات توانبخشی شناختی-رفتاری و بازگشت تدریجی به نقش‌های روزمره
• پیشگیری و درمان عوارض همراه (بی‌خوابی، یبوست ناشی از مواد افیونی)

۵. آموزش به بیمار و خانواده

• آموزش پذیرش مدل درد مزمن و اهداف واقع‌بینانه (مدیریت، نه قطع کامل درد)
• آموزش مصرف ایمن داروها و خطرات قطع ناگهانی مواد افیونی
• آموزش مهارت‌های مقابله‌ای، ریلکسیشن و فعالیت‌پذیری تدریجی
• درگیر کردن خانواده در حمایت عاطفی و برنامه درمانی

۱. تعریف

تجربه حساسی و عاطفی ناخوشایند مرتبط با انقباضات رحمی و زایمان، همراه با پاسخ‌های خودکار، رفتاری و روانی-اجتماعی.

۲. عوامل مرتبط / عوامل خطر

• انقباضات رحمی و کشش سرویکس
• فشار جنین بر ساختارهای لگنی
• ایسکمی بافتی رحم در انقباض
• اضطراب و ترس از زایمان (Tocophobia)
• حملات اولین زایمان یا تجربه زایمان قبلی منفی

۳. ویژگی‌های تعریف‌کننده (AEB)

• گزارش درد در حین انقباضات رحمی
• افزایش فشار خون، نبض و تنفس در انقباض
• بی‌قراری، نگرانی، گریه یا فریاد در شدت درد
• تنفس نامنظم، تند یا حبس نفس
• میمیک درد، گرفتن پارچه یا همراه، لرز

۴. اقدامات و مداخلات پرستاری

• ارزیابی منظم شدت درد در فواصل و حین انقباضات با ابزار مناسب
• حمایت غیردارویی: تکنیک‌های تنفسی، ماساژ، تغییر وضعیت، حمایت پیوسته (دولا)
• آماده‌سازی و اجرای روش‌های تسکین درد طبق نظر پزشک (اپیدورال، اکسید نیتروژن)
• پایش جنین (CTG) و نشانه‌های حیاتی مادر پس از تجویز مسکن
• آموزش و تشویق همراهی فرد حمایتی در حین زایمان

۵. آموزش به بیمار و خانواده

• آموزش پیش از زایمان درباره مراحل درد و تکنیک‌های مقابله (تنفس، آرام‌سازی)
• آموزش گزینه‌های تسکین درد، مزایا و عوارض هر روش
• تشویق حضور همراه حمایتی و مشارکت فعال مادر
• آموزش روش‌های غیردارویی پس از زایمان (گرما، تغذیه، حمایت عاطفی)

۱. تعریف

احساس ناخوشایند ناشی از عدم تعادل در محیط داخلی یا خارجی فرد در ابعاد فیزیکی، روانی-روحی، اجتماعی-فرهنگی یا محیطی.

۲. عوامل مرتبط / عوامل خطر

• درد، خارش، تهوع یا ناراحتی جسمی
• استرس، اضطراب یا ترومای روانی
• ناراحتی محیطی (سر و صدا، نور، دما، بوی نامطبوع)
• ناراحتی اجتماعی-فرهنگی (تنهایی، بی‌احترامی، تعارض فرهنگی)
• بیماری‌های مزمن یا درمان‌های تهاجمی

۳. ویژگی‌های تعریف‌کننده (AEB)

• گزارش ناخوشایندی یا ناراحتی در یکی از ابعاد راحتی
• بی‌قراری، تغییر وضعیت مکرر
• اختلال خواب یا تغذیه
• افزایش نشانه‌های حیاتی (نبض، تنفس)
• بیان نارضایتی از محیط درمان یا مراقبت

۴. اقدامات و مداخلات پرستاری

• ارزیابی جامع ابعاد چهارگانه راحتی (فیزیکی، روانی-روحی، اجتماعی-فرهنگی، محیطی)
• اصلاح محیط درمان: کاهش صدا، تنظیم نور و دما، آرایش اتاق
• اجرای اقدامات تسکینی (تغییر وضعیت، مراقبت پوست، مدیریت درد)
• حمایت روانی: گوش دادن فعال، تکنیک‌های آرام‌سازی، حضور حمایتی
• هماهنگی با تیم درمان برای تسهیل تجربه مراقبت محترمانه و فرهنگ‌سازگار

۵. آموزش به بیمار و خانواده

• آموزش اهمیت ابراز نیازهای راحتی به پرستار
• تکنیک‌های خودآرام‌سازی (تنفس عمیق، مدیتیشن، موسیقی)
• مشارکت در طراحی محیط شخصی‌سازی‌شده (اشیای آشنا، لباس راحت)
• آموزش شیوه‌های مراقبت از خود در منزل برای حفظ راحتی

۱. تعریف

الگوی سازگاری و واکنش‌پذیری در ابعاد فیزیکی، روانی-روحی، اجتماعی-فرهنگی و محیطی که می‌توان آن را تقویت کرد و بهبود بخشید.

۲. عوامل مرتبط / عوامل خطر

• تمایل ابرازشده برای بهبود وضعیت فیزیکی (تسکین درد، آرامش جسمی)
• تمایل ابرازشده برای تقویت آرامش روانی و معنوی
• تمایل ابرازشده برای بهبود روابط اجتماعی و رضایت از محیط
• آگاهی از راهبردهای بهبود کیفیت زندگی

۳. ویژگی‌های تعریف‌کننده (AEB)

• بیان تمایل به افزایش سطح آرامش و رضایت شخصی
• بیان تمایل به محیط درمانی آرام‌تر و راحت‌تر
• پذیرش فعال مشارکت در برنامه‌های ارتقای راحتی
• جست‌وجوی اطلاعات درباره روش‌های بهبود راحتی

۴. اقدامات و مداخلات پرستاری

• ارزیابی وضعیت فعلی راحتی در ابعاد چهارگانه و شناسایی اولویت‌های بیمار
• آموزش و تشویق روش‌های تقویتی: ریلکسیشن، مدیتیشن، تمرینات تنفسی
• بهبود محیط فیزیکی و ارائه گزینه‌های شخصی‌سازی‌شده
• تقویت، گروه‌های همتا)
• تشویق شیوه‌های سلامت‌محور: خواب کافی، تغذیه، فعالیت بدنی ملایم

۵. آموزش به بیمار و خانواده

• آموزش تکنیک‌های خودمراقبتی و خودآرام‌سازی برای حفظ و ارتقای راحتی
• آموزش اهمیت خواب و تغذیه در راحتی جسمی و روانی
• تقویت مهارت‌های مقابله مثبت و امیدآفرینی
• تشویق مشارکت در فعالیت‌های معنوی، فرهنگی یا اجتماعی دلخواه

۱. تعریف

الگوی مزمن و احساسی از تنهایی و جدگوی مزمن و احساسی از تنهایی و جد به برقراری ارتباط است.

۲. عوامل مرتبط / عوامل خطر

• ناتوانی در برقراری ارتباط (اختلال روانی، مشکل گفتاری)
• تغییر ظاهر فیزیکی یا بیماری مزمن شرم‌آور
• ترس از طرد شدن یا قضاوت منفی
• نبود حمایت اجتماعی و خانوادگی
• تجربه سوگ، طرد یا خشونت پیشین
• مهاجرت، مشکلات فرهنگی یا زبانی

۳. ویژگی‌های تعریف‌کننده (AEB)

• بیان احساس تنهایی یا طرد شدن
• میانگین تعامل کمتر از حد مورد انتظار با دیگران
• عدم تمایل به مشارکت در فعالیت‌های گروهی
• کناره‌گیری از خانواده و دوستان
• بی‌قراری در حضور دیگران، خلوت‌گرایی مداوم
• احساس بی‌معنایی زندگی

۴. اقدامات و مداخلات پرستاری

• ارزیابی سطح تعامل اجتماعی و شبکه حمایتی بیمار
• برقراری رابطه درمانی حمایتی، بدون قضاوت و با گوش دادن فعال
• تشویق مشارکت تدریجی در فعالیت‌های درمانی گروهی
• تسهیل تماس با خانواده و دوستان نزدیک
• ارجاع به مددکار اجتماعی، روان‌شناس یا گروه‌های حمایتی همتا

۵. آموزش به بیمار و خانواده

• آموزش مهارت‌های ارتباطی و اعتمادسازی تدریجی
• تشویق به حضور در فعالیت‌های اجتماعی کوچک و امن
• آموزش اهمیت حمایت اجتماعی در سلامت جسمی و روانی
• معرفی منابع محلی و گروه‌های حمایتی برای ادامه پس از ترخیص

۱. تعریف

در معرض خطر بودن برای تجربه ناخوشایند احساس تنهایی یا انزوا از دیگران.

۲. عوامل مرتبط / عوامل خطر

• تغییر وضعیت سلامت (بیماری مزمن، ناتوانی)
• فقدان یا فوت افراد مهم زندگی
• جابجایی یا مهاجرت (محیط ناآشنا)
• جدایی از شبکه حمایتی (بستری طولانی)
• مشکلات اقتصادی یا بی‌خانمانی
• از دست دادن نقش‌های اجتماعی (بازنشستگی، از دست دادن شغل)

۳. ویژگی‌های تعریف‌کننده (AEB)

• گزارش نگرانی از تنهایی یا طرد شدن (عامل خطر)
• افزایش نگرانی پس از تغییرات زندگی
• کاهش تمایل به برقراری ارتباط جدید
• سابقه تجربه فقدان یا جدایی اخیر

۴. اقدامات و مداخلات پرستاری

• ارزیابی شبکه حمایتی و عوامل خطر تنهایی در بیمار
• برقراری ارتباط حمایتی منظم و حضور پیوسته پرستار
• تسهیل تماس‌های تلفنی یا ویدیویی با خانواده
• تشویق مشارکت در فعالیت‌های گروهی بیمارستان (گروه درمانی، کارگاه‌ها)
• ارزیابی و پیشگیری از افسردگی و اضطراب همراه

۵. آموزش به بیمار و خانواده

• آموزش اهمیت حفظ روابط اجتماعی در سلامت روان
• آموزش تکنیک‌های ایجاد ارتباط جدید (باشگاه‌ها، فعالیت‌های محلی)
• تشویق به استفاده از تکنولوژی برای حفظ ارتباطات (تلفن، ویدیو)
• درگیر کردن خانواده در برنامه ملاقات‌ها و حمایت پس از ترخیص

۱. تعریف

در معرض خطر بودن برای تجربه ناخوشایندی ناشی از عدم تعادل در محیط داخلی یا خارجی فرد در ابعاد فیزیکی، روانی-روحی، اجتماعی-فرهنگی یا محیطی.

۲. عوامل مرتبط / عوامل خطر

• بستری در محیط ناآشنا (ICU، اتاق عمل)
• درمان‌های تهاجمی یا فرآیندهای تشخیصی دردناک
• درد، تهوع یا خارش کنترل‌نشده
• نبود حمایت اجتماعی کافی
• محدودیت تحرک یا استراحت در بستر
• سوءتفاهم‌های فرهنگی یا زبانی میان بیمار و ارائه‌دهنده

۳. ویژگی‌های تعریف‌کننده (AEB)

• نشانگرهای خطر (عامل خطر) مانند پروسه‌های دردناک پیش‌بینی‌شده
• بستری طولانی یا محیط درمانی نامساعد
• بیان نگرانی از ناراحتی احتمالی

۴. اقدامات و مداخلات پرستاری

• شناسایی پیشگیرانه عوامل خطر ناراحتی در بیمار
• پیشگیری و مدیریت به‌موقع درد و علائم ناخوشایند (پروتکل‌های پیش‌گیری)
• بهینه‌سازی محیط درمانی پیش از آغاز درمان (نور، صدا، دما)
• آماده‌سازی روانی بیمار پیش از اقدامات تهاجمی (توضیح، حمایت عاطفی)
• ارزیابی منظم سطح راحتی و بازخورد فعال بیمار

۵. آموزش به بیمار و خانواده

• آموزش بیمار و خانواده درباره گزارش سریع علائم ناخوشایندی
• آموزش راهبردهای پیشگیرانه راحتی (تغییر وضعیت، تنفس، آرام‌سازی)
• درگیر کردن خانواده در مراقبت بیمار
• آموزش اهمیت آماده‌سازی ذهنی پیش از اقدامات درمانی