تشخیصهای پرستاری؛ Domain : رشد و تکامل

تشخیصهای پرستاری؛ Domain : رشد و تکامل

انتشار محتوا: ۱۹ شهریور ۱۴۰۵ ساعت ۰۴:۳۲:۳۱ بعد از ظهر

🌱 دامنه ۱۳: رشد و تکامل

تشخیص‌های پرستاری NANDA-I 2024-2026 — Growth/Development Domain 13

⚠️

خطر اختلال در رشد و تکامل

کد 00111تشخیص خطر
Risk for Impaired Growth and Development

📖 تعریف

استعداد ابتلا به اختلال در توانایی پیشرفت تدریجی مراحل رشد و تکامل، که ممکن است از انتظارات سناریهای معیار فاصله بگیرد.

🔎 عوامل خطر / مرتبط

  • اختلال در تنظیم خود
  • اختلال در تربیت‌پذیری (شکنندگی رفتاری)
  • الگوی خواب فرسوده/ناهماهنگ
  • نیازهای غذایی بیش از مصرف
  • افزایش سطح فعالیت

🧾 ویژگی‌های تعریف‌کننده / AEB

تشخیص خطر؛ ویژگی تعریف‌کننده وجود ندارد. کودک در معرض عوامل خطر بالا قرار دارد.

🩺 اقدامات پرستاری

  • ارزیابی دوره‌ای منحنی رشد (وزن، قد، دور سر) بر اساس نمودارهای WHO
  • نظارت بر رسیدن به نقطه عطف‌های تکاملی (Denver II)
  • غربالگری شنوایی و بینایی
  • حمایت از تغذیه انحصاری با شیر مادر
  • فراهم کردن محیط محرک و امن برای بازی

🎓 آموزش به بیمار و خانواده

  • آموزش نقطه عطف‌های تکاملی و علائم هشدار به والدین
  • آموزش تغذیه سالم و مکمل‌ها (ویتامین D، آهن)
  • تشویق به مراجعه منظم برای ارزیابی رشد
🌱

اختلال در رشد کودک

کد 00108
Impaired Child Growth

📖 تعریف

انحراف از الگوهای معیار رشد فیزیکی و تکاملی مطابق سن همتایان (تأخیر یا ناهنجاری).

🔎 عوامل خطر / مرتبط

  • کمبود تغذیه
  • بیماری مزمن یا مادرزادی
  • اختلالات هورمونی
  • آسیب‌های عاطفی و محرومیت محیطی

🧾 ویژگی‌های تعریف‌کننده / AEB

وزن یا قد زیر منحنی سوم/دو انحراف معیار، تأخیر در رسیدن به نقطه عطف‌های تکاملی، افت سرعت رشد.

🩺 اقدامات پرستاری

  • پایش دقیق وزن، قد و BMI و ثبت در منحنی رشد
  • همکاری با متخصص تغذیه برای رژیم پرکالری متعادل
  • ارزیابی علائم حیاتی و وضعیت متابولیک
  • ارائه مراقبت حمایتی عاطفی به کودک و خانواده
  • ارجاع به متخصص اطفال/غدد در صورت نیاز

🎓 آموزش به بیمار و خانواده

  • آموزش اهمیت تغذیه سالم و پیگیری منظم رشد
  • راهنمایی والدین برای فعالیت بدنی مناسب سن
  • تأکید بر پیگیری درمانی مستمر
⚠️

خطر تأخیر در تکامل

کد 00314تشخیص خطر
Risk for Delayed Development

📖 تعریف

استعداد ابتلا به تأخیر در رسیدن به نقطه عطف‌های تکاملی شناختی، حرکتی و اجتماعی مطابق سن تقویمی.

🔎 عوامل خطر / مرتبط

  • سابقه خانوادگی اختلالات تکاملی
  • زایمان پیش از موعد یا وزن کم هنگام تولد
  • ناهنجاری‌های کروموزومی یا ژنتیکی
  • محرومیت از محرک محیطی
  • آسیب‌های مغزی

🧾 ویژگی‌های تعریف‌کننده / AEB

تشخیص خطر؛ ویژگی تعریف‌کننده وجود ندارد.

🩺 اقدامات پرستاری

  • غربالگری تکاملی منظم با ابزارهای استاندارد (ASQ، Denver II)
  • تحریک محیطی شامل بازی، لمس و صحبت با کودک
  • پیگیری نوزادان پرخطر (نارس، icterus شدید، آسفیکسی)
  • ارجاع به کاردرمانی/گفتاردرمانی در صورت نشانه‌های اولیه

🎓 آموزش به بیمار و خانواده

  • آموزش بازی‌های تحریک‌کننده متناسب با سن
  • آموزش اهمیت غربالگری تکاملی دوره‌ای
  • حفظ پیوند عاطفی و پاسخگویی به نیازهای کودک
🌱

تأخیر در تکامل

کد 00315
Delayed Development (Motor/Cognitive/Social)

📖 تعریف

تأخیر در رسیدن به نقطه عطف‌های تکاملی حرکتی، شناختی یا اجتماعی-عاطفی مطابق سن تقویمی.

🔎 عوامل خطر / مرتبط

  • مشابه عوامل خطر 00314 (تأخیر تأیید شده)
  • اختلالات عصبی-عضلانی
  • کم‌کاری تیروئید مادرزادی
  • افت تحصیلی یا تأخیر زبانی

🧾 ویژگی‌های تعریف‌کننده / AEB

تأخیر در نشستن، ایستادن، راه رفتن یا تکلم نسبت به سن معیار، تأخیر در مهارت‌های حرکتی ظریف، تأخیر زبانی.

🩺 اقدامات پرستاری

  • ارزیابی جامع تکاملی با مشارکت تیم بین‌رشته‌ای
  • طراحی برنامه مداخله زودهنگام فردمحور
  • مشاوره ژنتیک در صورت نیاز
  • همکاری با کاردرمانگر، فیزیوتراپیست و گفتاردرمانگر
  • پایش مداوم پیشرفت و مستندسازی

🎓 آموزش به بیمار و خانواده

  • آموزش تمرین‌های خانگی تکاملی به والدین
  • معرفی منابع حمایتی مداخله زودهنگام
  • هماهنگی با مراکز توانبخشی
⚠️

خطر اختلال در رشد

کد 00113تشخیص خطر
Risk for Impaired Growth (Pediatric)

📖 تعریف

استعداد ابتلا به اختلال در رشد فیزیکی (وزن، قد، نسبت‌های بدنی) مطابق سن و جنس.

🔎 عوامل خطر / مرتبط

  • ناسازگاری تغذیه‌ای
  • بیماری‌های مزمن و عفونی
  • اختلالات جذب روده
  • استرس روانی-اجتماعی خانواده

🧾 ویژگی‌های تعریف‌کننده / AEB

تشخیص خطر؛ ویژگی تعریف‌کننده وجود ندارد.

🩺 اقدامات پرستاری

  • پایش منظم وزن و قد بر اساس نمودارهای رشد
  • ارزیابی وضعیت تغذیه‌ای و دریافت انرژی
  • غربالگری بیماری‌های زمینه‌ای (سیلیاک، کم‌کاری تیروئید)
  • تشویق به سبک زندگی فعال و خواب کافی

🎓 آموزش به بیمار و خانواده

  • آموزش دریافت کافی پروتئین، کلسیم و ریزمغذی‌ها
  • آموزش بهداشت غذایی
  • تشویق پیگیری‌های منظم بهداشتی
🌱

اختلال در رشد شیرخوار/کودک (ناتوانی در رشد)

کد 00101
Failure to Thrive (Pediatric)

📖 تعریف

کاهش سرعت رشد فیزیکی و تکاملی شیرخوار/کودک ناشی از ناکافی بودن دریافت یا جذب مواد مغذی.

🔎 عوامل خطر / مرتبط

  • ناکافی دریافت شیر مادر یا شیرخشک
  • اختلالات بلع و ریفلاکس
  • بیماری‌های مزمن (قلبی، ریوی، عفونی)
  • بی‌توجهی یا سوء رفتار
  • افتادگی روانی-اجتماعی خانواده

🧾 ویژگی‌های تعریف‌کننده / AEB

وزن کمتر از منحنی سوم یا افت در دو خط منحنی، آتروفی بافت چربی، رتارداسیون تکاملی، بی‌حالی و تحریک‌پذیری.

🩺 اقدامات پرستاری

  • ارزیابی جامع وضعیت تغذیه‌ای و دریافت کالری
  • پایش وزن روزانه و مصرف مواد مغذی
  • همکاری با تیم تغذیه برای رژیم پرکالری
  • تقویت پیوند والد-کودک و آموزش تکنیک‌های تغذیه
  • ارزیابی علائم سوءتغذیه شدید (کم‌خونی، اِدِم)

🎓 آموزش به بیمار و خانواده

  • آموزش تغذیه مکمل و شیردهی مؤثر
  • آموزش نشانه‌های خطر و پیگیری فوری
  • معرفی خدمات اجتماعی و حمایتی

🏥 بیمارستان علامه بهلول گناباد — Alameh Bohlol Hospital, Gonabad

NANDA International 2024-2026 · Domain 13: Growth/Development ·

سوپروایزر آموزش سلامت_ اعظم رضی زاده _کارشناس ارشد پرستاری